|
|
 |
 |
|
|
१३ अनुशासनपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
13.53. अध्यायः 053
अथ दानधर्मपर्व ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
भीष्मेण युधिष्ठिरम्प्रति ऋष्यादीनां वियोनिजत्वेपि तपोविद्यादीनामेव माहात्म्यप्रयोजकत्वे निदर्शनतया तादृशानां सम्भवप्रकारादिकथनम्॥ 1 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text
`युधिष्ठिर उवाच।
वैश्ययोन्यां समुत्पन्नाः शूद्रयोन्यां तथैव च।
ब्रह्मर्षय इति प्रोक्ताः पुराणि द्विजसत्तमाः॥ 13-53-1(83627)
कथमेतन्महाराज तत्त्वं शंसितुमर्हसि।
विरुद्धमिह पश्यामि वियोनौ ब्राह्मणो भवेत्॥ 13-53-2(83628)
भीष्म उवाच। 13-53-3x(6895)
अलं कौतूहलेनात्र निबोध त्वं युधिष्ठिर।
शुभेतरं शुभं वाऽपि न चिन्तयितुमर्हसि॥ 13-53-3(83629)
ईशन्त्यात्मन इत्येते गतिश्चैषां न सञ्जते।
ब्रह्मभूयांस इत्येव ऋषयः श्रुतिचोदिताः॥ 13-53-4(83630)
निन्द्या न चैते राजेन्द्र प्रमाणं हि प्रमाणिनाम्।
लोकोऽनुमन्यते चैतान्प्रमाणं ह्यत्र वै तपः॥ 13-53-5(83631)
एवं महात्मभिस्तात तपोज्ञानसमन्वितैः।
प्रवर्तितानि कार्याणि प्रमाणान्येव सत्तम॥ 13-53-6(83632)
भार्याश्चतस्रो राजेन्द्र ब्राह्मणस्य स्वधर्मतः।
ब्राह्मणी क्षत्रिया वैश्या शूद्रा च भरतर्षभ॥ 13-53-7(83633)
राज्ञां तु क्षत्रिया वैश्या शूद्रा च भरतर्षभ।
वैश्यस्य वैश्या विहिता शूद्रा च भरतर्षभ॥ 13-53-8(83634)
शूद्रस्यैका स्मृता भार्या प्रतिलोमे तु सङ्करः।
शूद्रायास्तु नरश्रेष्ठ चत्वारः पतयः स्मृताः॥ 13-53-9(83635)
वर्णोत्तमायास्तु पतिः सवर्णस्त्वेक एव सः।
द्वौ क्षत्रियाया विहितौ ब्राह्मणः क्षत्रियस्तथा॥ 13-53-10(83636)
वैश्यायास्तु नरश्रेष्ठ विहिताः पतयस्त्रयः।
सवर्णः क्षत्रियश्चैव ब्राह्मणश्च विशाम्पते॥ 13-53-11(83637)
एवंविधिमनुस्मृत्य ततस्ते ऋषिभिः पुरा।
उत्पादिता महात्मानः पुत्रा ब्रह्मर्षयः पुरा॥ 13-53-12(83638)
पुराणाभ्यामृषिभ्यां तु मित्रेण वरुणेन च।
वसिष्ठोऽथ तथाऽगस्त्यो बर्हिषव्यस्तथैव च॥ 13-53-13(83639)
कक्षीवानार्ष्टिषेणश्च पुरुषः कष एव च।
मामतेयस्य वै पुत्रा गौतमश्चात्मजाः स्मृताः॥ 13-53-14(83640)
वत्सप्रियश्च भगवान्स्थूलरश्मिस्तथाक्षणिः।
गौतमस्यैव तनया ये दास्यां जनिता ह्युत॥ 13-53-15(83641)
कपिञ्जलादो ब्रह्मर्षिश्चाण्डाल्यामुदपद्यत।
वैनतेयस्तथा पक्षी तुर्यायां च वसिष्ठतः॥ 13-53-16(83642)
प्रसादाच्च वसिष्ठस्य शुक्लाभ्युपगमेन च।
अदृश्यन्त्याः पिता वैश्यो नाम्ना चित्रमुखः पुरा।
ब्राह्मणत्वमनुप्राप्तो ब्रह्मर्षित्वं च कौरव॥ 13-53-17(83643)
वैश्यश्चित्रमुखः कन्यां वसिष्ठतनयस्य वै।
शुभां प्रादाद्यतो जातो ब्रह्मर्षिस्तु पराशरः॥ 13-53-18(83644)
तथैव दाशकन्यायां सत्यवत्यां महानृषिः।
पराशरात्प्रसूतश्च व्यासो योगमयो मुनिः॥ 13-53-19(83645)
विभण्डकस्य मृग्यां च तपोयोगात्मको मुनिः।
ऋस्यशृङ्गः समुत्पन्नो ब्रह्मचारी महायशाः॥ 13-53-20(83646)
शार्ङ्ग्यां च मन्दपालस्य चत्वारो ब्रह्मवादिनः।
जाता ब्रह्मर्षयः पुण्या यैः स्तुतो हव्यवाहनः॥ 13-53-21(83647)
द्रोणश्च स्तम्बमित्रश्च सारिसृक्वश्च बुद्धिमान्।
जरितारिश्च विख्यातश्चत्वारः सूर्यसन्निभाः॥ 13-53-22(83648)
महर्षेः कालवृक्षस्य शकुन्त्यामेव जज्ञिवान्।
हिरण्यहस्तो भगवान्महर्षिः काञ्चनप्रभः॥ 13-53-23(83649)
पावकात्तात सम्भूता मनसा च महर्षयः।
पितामहस्य राजेन्द्र पुरस्त्यपुलहादयः॥ 13-53-24(83650)
सावर्ण्यश्चापि राजर्षिः सवर्णायामजायत।
मृण्मय्यां भरतश्रेष्ठ आदित्येन विवस्वता॥ 13-53-25(83651)
शाण्डिल्यश्चाग्नितो जातः कश्यपस्याग्रजः प्रभुः।
शरद्वतः शरस्तम्बात्कृपश्व कृपया सह॥ 13-53-26(83652)
पद्माश्च जज्ञे राजेन्द्र सोस्यपस्य महात्मनः।
रेणुश्च रेणुका चैव राममाता यशस्विनी॥ 13-53-27(83653)
समुनायाः समुद्भूतः सोमकेन महात्मना।
अर्कदन्तो महानृषिः प्रथितः पृथिवीतले॥ 13-53-28(83654)
अग्नेराहवनीयाच्च द्रुपदस्येन्द्रवर्चसः।
धृष्टद्युम्नश्च सम्भूतो वेद्यां कृष्णा च भारत॥ 13-53-29(83655)
व्याघ्रयोन्यां ततो जाता वसिष्ठस्य महात्मनः।
एकोनविंशतिः पुत्राः ख्याता व्याघ्रपदादयः॥ 13-53-30(83656)
मन्धश्च बादलोमस्च जावालिश्च महानृषिः।
मन्युश्चैवोपमन्युश्च सेतुकर्णस्तथैव च।
एते चान्ये च विख्याताः पृथिव्यां गोत्रतां गताः॥ 13-53-31(83657)
विश्वकाशस्य राजर्षेरैक्ष्वाकोस्तु महात्मनः।
बालाश्वो नाम पुत्रोऽभूच्छिखां भित्त्वा विनिस्सृतः॥ 13-53-32(83658)
मान्धाता चैव राजर्षिर्युवनाश्वेन धीमता।
स्वयं धृतोऽथ गर्भेण दिव्यास्त्रबलसंयुतः॥ 13-53-33(83659)
गौरिकश्चापि राजर्षिश्चक्रवर्ती महायशाः।
बाहुदायां समुत्पन्नो नद्यां राज्ञा सुबाहुना॥ 13-53-34(83660)
भूमेश्च पुत्रो नरकः संवर्तश्चैव पुष्कलः।
अद्भिश्चैव महातेजा ऋषिर्गार्ग्योऽभ्यजायत॥ 13-53-35(83661)
एते चान्ये च बहवो राजन्या ब्राह्मणास्तथा।
प्रभावेनाभिसम्भूता महर्षीणां महात्मनाम्।
नासाध्य तपसा तेषां विद्ययाऽऽत्मगुणैः परैः॥ 13-53-36(83662)
अस्मिन्नर्थे च मनुना नीतः श्लोको नराधिप।
धर्मं प्रणयता राजंस्तं निबोध युधिष्ठिर॥ 13-53-37(83663)
ऋषिणां च नदीनां च साधूनां च महात्मनाम्।
प्रभवो नाधिगन्तव्यः स्त्रीणां दुश्चरितस्य च॥ 13-53-38(83664)
तन्नात्र चिन्ता कर्तव्या महर्षीणां समुद्भवे।
यथा सर्वगतो ह्यग्निस्तथा तेजो महात्मसु॥' ॥ 13-53-39(83665)
इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि त्रिपञ्चाशोऽध्यायः॥ 53 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes
7-53-1 एतदादिसप्ताध्याया दाक्षिणात्यकोशेष्वेव दृश्यन्ते।


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|